Pausanias Project


   Arkadië: Lykaion
Het heiligdom voor (Zeus) Lykaios boven op de top van de Lykaion-berg getuigt van zeer primitieve rituelen en een scheppingsverhaal dat sterk afwijkt van dat van de traditionele mythologie. Aanbeden werd oorspronkelijk door de primitieve Arkadiërs een god Lykaios, de “geest van de wolven”. Om zijn woede af te weren (en daarmee overvallen op de schaapskuddes) werd geregeld (een keer per jaar?) een baby geofferd op de top van een van de hogere bergen van Arkadië. De man die daarmee begonnen was, gold voor de Arkadiërs als de eerste mens, Lykaon. Zijn naam verraad dat hij als zoon van deze wolfsgod werd gezien. Tevens was hij de voorvader van alle Arkadiërs. Bij Pausanias is tussen de regels door te lezen dat deze offers nog in de historische tijd (bij de beschaafde, klassieke Grieken!) werden gehouden, ook al was het heiligdom in zijn tijd in onbruik geraakt en deels gesloopt. Bovenop de berg stonden een altaar voor de oppergod (Zeus) Lykaios, met ernaast twee zuilen, waarbovenop twee gouden adelaars zaten (een duidelijk bewijs voor het feit dat de klassieke Arkadiërs hun opperwezen Lykaios inmiddels hadden geïdentificeerd met Zeus), met daarachter een hoge conische heuvel opgebouwd uit de as van de slachtoffers voor Lykaios. In de tijd van Pausanias waren de adelaars overigens al afgevoerd naar Megalopolis, dat je vanaf de top diep in de vlakte kunt zien liggen.
         Tegenwoordig is de site vooral de moeite waard vanwege het uitzicht over Arkadië en de gedachte aan de gruwelijke rituelen die daar hebben plaatsgevonden. Bij opgravingen aan de voet van de (nu verdwenen) asheuvel zijn de zuilbases en het altaar voor Zeus Lykaios teruggevonden. De site is goed bewegwijzerd en goed toegankelijk per auto. Omhoog lopend (of rijdend) vanaf het lager gelegen heiligdom voor de god Pan (ook al zo’n typisch Arkadische en primitieve godheid voor herders), dat momenteel opnieuw onderwerp van opgravingen is, heb je een goed uitzicht op de paardenbaan (Hippodroom) die bij de jaarlijkse Lykaia-spelen werd gebruikt.

Afbeeldingen: van links naar rechts het heiligdom voor Pan, het Hippodroom, een zuilbasis naast het altaar voor Zeus Lykaios.